caren

13 januari 2013

Niet niks

Je kon mijn wiskundedocent het mooiste kwaad krijgen door te zeggen dat twee min twee niks was. ‘Nul is niet niks!’ bulderde ze dan woest. Omdat ze een piepstem had, maakte dat bulderen niet veel indruk op ons. Vele jaren later, in de tijd dat ik computercursussen gaf, begon ik die ergernis pas goed te begrijpen. Want o wee als een cursist een cel in een spreadsheet ‘leeg maakte’ door er een spatie in te zetten. ‘Een spatie is niet niks!’ riep ik dan. En om mijn bewering kracht bij te zetten, schreef ik op het bord wat een spatie dan wél was: 0010 0000. Althans, dat is zoals de computer hem ‘ziet’ in het tweetallig stelsel.

Omgerekend naar ons vertrouwde tientallige stelsel is dat 32. Heb je daar wat aan? Soms wel. Als je spatiebalk niet meer werkt, kun je prima spaties tikken met ALT+32. Maar voor de gemiddelde gebruiker is het genoeg om te weten dat een spatie niet niks is! Cellen die volgens de gebruiker leeg zijn, maar in het elektronische oog van de computer een waarde bevatten, kunnen je spreadsheet met een beetje pech in het honderd sturen. Daar zijn de nodige ongelukken mee gebeurd.

Ook in de taal is een spatie niet niks. Wat moet je bijvoorbeeld denken van een advertentie voor honden kussen? Hebben we het dan over dierenporno? Nog griezeliger wordt het als dezelfde firma ons opgewekt het volgende aanbiedt: ‘katten bakken, 5 euro.’

Er zijn ook subtielere spatieproblemen. Wat dacht je bijvoorbeeld van de volgende zinnen:

Zijn broekspijpen waren te kort. Dat kwam doordat de kleermaker een tekort aan ribfluweel had.

Bijna iedereen snapt, zonder erbij na te denken, wat het verschil is tussen ‘te kort’ en ‘tekort’. Maar bij ‘veel’ raken de meeste mensen het spoor bijster. Toch is het eigenlijk hetzelfde verhaal: 

Hij had te veel spinazie gegeten. Daardoor had hij een teveel aan ijzer in zijn bloed.

Wat is het geheim? ‘Tekort’ en ‘teveel’, zonder spatie, zijn zelfstandige naamwoorden. Maar het kan nóg subtieler.

Eerst brouwde de heks een toverdrankje. Daarna nodigde ze de prins uit. En ten slotte toverde ze hem om in een kikker. Het arme meisje trouwde toch met hem. ‘Je bent en blijft tenslotte mijn prins,’ fluisterde ze teder in zijn oorgaatje.

‘Ik heb ten minste vijf miljoen verzwegen,’ zei de advocaat. ‘Toch ben ik blij dat je dát tenminste toegeeft,’ antwoordde de belastinginspecteur.

Wat kunnen we hieruit leren? Dat een spatie, net als nul, niet niks is. Ten onrechte gebruikte of juist weggelaten spaties zijn soms duur, vaak gênant. Vooral als hele communicatieteams jaren de tijd hebben gehad om erover na te denken, en dan tóch de verkeerde beslissing nemen.

Spatie

 



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *