caren

15 januari 2013

Met open ogen…

De kloof tussen arts en patiënt is verraderlijk. Dat zie ik vooral bij het redigeren van oude folders, waar vorige generaties tekstschrijvers ongehinderd door kennis heel enge dingen in hebben laten staan.
Als tekstschrijver in een ziekenhuis moet je natuurlijk wel íets weten van het medisch jargon. En daar zit hem nou net de kneep: voor je het weet klets je de helft van de tijd Latijn, of gebruik je uitdrukkingen die voor een normaal mens (lees: een patiënt) iets heel anders betekenen dan voor een arts. Twee voorbeelden:

Bepaalde oogafwijkingen kun je op twee manieren behandelen: met een operatie of met een laserbehandeling. In een folder die ik aan het redigeren was, stond duidelijk uitgelegd wat het voordeel is van een laserbehandeling: ‘Hiervoor hoeft het oog niet geopend te worden.’ Behalve dat het een draak van een zin is, is er nog iets anders mee aan de hand. ‘Het oog openen’ heeft in dit geval twee betekenissen. De patiënt die dit leest, denkt: fijn, ik kan gewoon mijn ogen dicht houden! Maar de chirurg die het geschreven heeft, denkt: fijn, ik kan gewoon mijn mes thuislaten.
De tekstschrijvers die vóór mij deze zin hadden laten staan, hebben zich tijdens het redigeren te weinig verplaatst in de gedachten van de patiënt. En dat is nu juist de kunst: terwijl je schrijft als een schrijver, moet je lezen als een lezer.

Een ander dagelijks woord dat in een ziekenhuis ineens iets anders betekent, is doornemen. Als ze je borstbeen gaan doornemen, is het oppassen geblazen. Dan komt de zaag tevoorschijn. Maar dat klinkt wel erg cru. Dus kies je in zo’n geval dan toch maar voor openen. In combinatie met borstkas zaait dat geen verwarring. In ons dagelijks taalgebruik zeggen we immers nooit: ‘Ik sperde mijn borstkas wijd open van verbazing!’ Of: ‘Ik kneep even een borstkasje dicht.’
Toen ik juist weer eens bezig was met een folder over het doornemen van een borstbeen, kwam een medewerker van het ziekenhuis gedag zeggen. ”Ik ben morgen wat later,” zei ze. “Ik moet met mijn zoontje naar de schoolarts. Ze pakken dat echt goed aan, hoor. Ze nemen je hele kind door.”
Ik hoopte vurig dat de schoolarts stage had gelopen bij Hans Klok. Want je wilt toch dat ze die twee helften van dat kind weer aan elkaar plakken, hè?



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *